Foto: 

Locandina

L'UNCEM - Delegacion Piemontesa embe lo patrocini de la Comission nacionala Italiana per l'Unesco, de la Region Piemont, de la Província de Turin en collaboracion embe lo Confemili, la Comuna d'Ostana, la Comuna de Formazza, l'Espaci occitan, lo Ce.S.DO.ME.O, la Tsambra Francoprovensal e la Chambra d'òc organiza la Jornada Internacionala de la Lenga Maire a Turin lo 20 de febrier 2010.

En ocasion de la XXIX Conferença generala de l'Unesco ental 1999, lo 21 de febrier es estat proclamat "Giornada Internacionala de la Lenga Maire" sus propòsta dal Bangladesh e embe lo sosten de lhi autri 28 país partecipants. La data recòrda l'insurreccion avengua ental 1952 dins l'enlora Pakistan oriental en defensa dal bangla, lenga maire d'aquela region dal país. Proclamaa da la Conferença Generala de l'Unesco dins lo mes de novembre dal 1999, la jornada es celebraa chasque an per fin de promòure la diversitat linguística e culturala e lo multilinguisme.
Dins l'an 2009 la Comission nacionala italiana per l'Unesco a organizat en collaboracion embe la Region Piemont, la Comuna d'Ostana e la Chambra d'òc la Jornada Internacionala de la Lenga Maire a Ostana, comuna símbol de la renaissença de la lenga e de la cultura occitana, a conclusion di 12 mes dal 2008 dedicats a l'An Internacional de las Lengas.
Dins lo 2010 s'entend proseguir aquela celebracion en rendent omatge, a detz ans da l'aprovacion da part de l'estat italian de la lei 482/99, a las minoranças linguísticas istòricas dal Piemont.
Pòrta lo salut an aquela jornaa borraa d'events l'assessor a la cultura Gianni Oliva que declara : "en aquesti ans mon assessorat, a travèrs la Direccion dal Patrimòni Cultural e Linguístic, a coordinat lhi projècts relatius a la lei 482/99 e a promogut de projècts qualificats a favor de la renaissença culturala de las minoranças linguísticas istoricas occitana, franc-provençala e walser. Ai l'esperança que las lengas e las culturas de las minoranças linguísticas istòricas de la Region Piemont pòschen trobar sempre mai un lor espaci dedins la societat contemporànea".
Moderator de la jornada serè Lido Riba, president de l'Uncem regional, un ent sensible al tèma de l'identitat culturala en tant que ressorsa per la montanha. E coma poleria pas èsser parelh? Occitans, franc-provençals e walser son tuchi dislocats dins de pichòts vilatges de la montanha piemontesa, de vilatges sovent embe gaire abitants e embe pas mal de dificultats de sobrevivença.
Lenga e cultura devon acompanhar un percors de creissença per aquesti territòris autrament abandonats al degrad.
Lo premier intervent serè de la representanta de la Comission Nacionala Italiana per l'Unesco Mariella De Nicolò que parlarè dal tèma objèct de 11a edicion que regarda lo raprochament entre las culturas. Puei s'intrarè dins lo viu dal tèma regardant las lengas maires en Piemont: lhi walser farèn sentir las poesias en titsch de Anna Bacher e parlarèn di trabalhs qu'en aquesti ans an entemenats per la lor renaissença linguística; lhi franc-provençals presenterèn lo projèct "Lou tsamin francoprovensal", un chamin d'un mes entre Piemont, Savòia, Auta Savòia, Valés soïsse e Val d'Aosta; lhi occitans parlarèn dal novèl concors literari d'Ostana dedicat a las lengas maires, l'apèl "Lenga d'òc Patrimòni Mondial de l'Umanitat", lo trabalh fach da l'associacion d'ents púbblics Espaci Occitan sus lo territòri de lenga d'òc.
La Província de Turin presentarè lo trabalh fach en aquesti ans per l'aplicacion de la lei 482 e lo trabalh realizat en ret dal projèct pilòta "Occitan lenga Olímpica", al darrier "Las lengas maires occitana, franc-provençala e francesa coma valor adjunt de la montanha de la Província de Turin".
Significativa es la partecipacion a la jornada dal president dal Confemili, l'associacion que regropa las 12 minoranças linguísticas istòricas italianas reconoissuas da la lei 482, que traçarè un bilanç general de son aplicacion a 10 ans da sa promulgacion.
Sarrarè la jornada la presidenta Mercedes Bresso que despuei lo començament de sa legislatura a seguit embe constant interès lo chamin de lhi occitans, franc-provençals e walser, minoranças qu'en aquesta region a vocacion transfrontaliera vivon e pòrton lor contribut d'ideas e propòstas per un futur regional armoniós e respectós des vocacions territorialas.

PROGRAMA

oras 9,30
- Carcassona 2009, Anem! Òc! per la lenga occitana. 25.000 personas manifeston a favor de la lenga occitana.

Projeccion dal filmat de Elisa Nicoli

- Saluts de:
Gianni Oliva - Assessor a la Cultura de la Region Piemont
Antonio Saitta - President de la Província de Turin
Paolo Padoin - Prefèct de la Província de Turin
Massimo Garavelli - Cesdomeo
Papa Bruna - Vice séndic de Formazza (VB)

Relacions

Moderator: Lido Riba, President de la Delegacion Piemontesa de l'UNCEM
- L'11a edicion de la Jornada de la lenga Maire dins l'an dal "raprochament entre las culturas"

Mariella De Nicolò - Comission Nacionala Italiana per l'Unesco - Segretariat

- Presentacion di trabalhs sus la lenga, lectura de poesias en titsch de la poetessa walser Anna Maria Bacher

Antonietti Federica - Encharjaa dal guichet linguístic walser de Formazza e representanta dal Walserverein Pomatt

- La lengas maires Occitana, Franc-provençala e Francesa coma valor adjunt de la montanha de la Província de Turin

Ugo Perone -Assessor a la Cultura e al Torisme de la Província di Turin

Chant Franc-provençal

- Lou Tsamin Francoprovensal

Un vir a pè transfrontalier a anèl enti territòris de lenga e cultura franc-provençala de 800 km de percors e 30 jorns de viatge entre Piemont, Savòia, Auta Savòia, Valés soïsse, Val d'Aosta, promogut da la Region Piemont

Marco Rey - Responsable de la Tsambra francoprovensal

- Lenga d'òc Patrimòni Mondial de l'Umanitat. Concretizem lo sumi collectiu d'un pòple?

Giacomo Lombardo - President de la Chambra d'òc

- Ostana, un di "bòrgs pus bèls d'Itàlia", presenta lo trabalh de 5 ans a favor de la lenga occitana e lo novèl prèmi literari "Escrituras en Lenga Maire"

Valter Giuliano - Delegat a la Cultura de la Comuna d'Ostana

- Un'associacion d'ents públics per la promocion de la lenga e de la cultura occitana

Giorgio Cesano - President de l' Espaci Occitan

- La lei 482-99 "Nòrmas a tutèla de las minoranças linguísticas istòricas" a dètz ans da son aprovacion

Domenico Morelli - President dal CONFEMILI

- Conclusion de la Jornada Internacionala de la Lenga Maire

Mercedes Bresso - Presidenta de la Regione Piemonte

Chant occitan collectiu

info: chambradoc@chambradoc.it / uncem@provincia.torino.it / oustano@libero.it